حق و صبر

ناصر پورپیرار مدعی است سلمان فارسی شخصیتی غیرواقعی و ساخته ذهن توطئه پرداز یهود است.

در این مقاله با استناد به تعدادی از منابع برجسته و معتبر اهل سنت ( نظیر : احمد بن حنبل، ترمذی ، مسلم بخاری ، ابوهریره و ... ) و تشیع ( نظیر : نهج البلاغه و ... ) به این سخنان فاقد وجاهت تاریخی و منطقی وی پاسخ داده شده است.

و اما منابع :

۱- نامه ۶۸ نهج البلاغه امام علی:

وَ مِنْ كِتاب لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ
از نامه هاى آن حضرت است
اِلى سَلْمانَ الْفارِسِىِّ رَحِمَهُ اللّهُ قَبْلَ اَيّامِ خِلافَتِهِ
به سـلمان فارسى رحمة اللّه عليه پيش از خلافت حضـرت
اَمَّا بَعْدُ، فَاِنَّما مَثَلُ الدُّنْيا مَثَلُ الْحَيَّةِ، لَيِّنٌ مَسُّها، قاتِلٌ سَمُّها.
اما بعد، دنيا همچون مار است، چون به آن دست نهى نرم، ولى زهرش كشنده است.
فَاَعْرِضْ عَمّا يُعْجِبُكَ فيها لِقِلَّةِ ما يَصْحَبُكَ مِنْها،
از آنچه كه در دنيا تو را خوشايند است دورى كن چرا كه از كالايش اندكى همراه تو مى ماند،
وَ ضَعْ عَنْكَ هُمُومَها لِما اَيْقَنْتَ بِهِ مِنْ فِراقِها وَ تَصَرُّفِ حالاتِها.
و اندوهش را از خود بگذار چون فراقش و دگرگونيش را باور دارى.
وَ كُنْ آنَسَ ما تَكُونُ بِها اَحْذَرَ ما تَكُونُ مِنها، فَاِنَّ صاحِبَها كُلَّمَا
به وقتى كه انس تو با دنيا بيشتر است همان زمان از آن بيشتر برحذر باش، كه دنيادار چون

اطْمَاَنَّ فيها اِلى سُرُور اَشْخَصَتْهُ عَنْهُ اِلى مَحْذُور، اَوْ اِلى ايناس
به لذت و خوشى آرام گرفت دنيا او را به عرصه بلا و سختى فرستاد، يا هر زمان به انس با دنيا
اَزالَتْهُ عَنْهُ اِلى ايحاش! وَالسَّلامُ.
مطمئن شد او را به ترس و وحشت دچار ساخت! والسلام

۲- در تفسير قول خداى سبحان : وان تولوا يستبدل قوما غيركم خداى عزوجل فرمود : " اينك شما كسانى هستيد كه فراخونده مى شويد تا در راه خدا اتفاق كنيد ، برخى از شما در انفاق بخل مى ورزد وكسى كه بخل كند به خويش بخل مى كند وخداوند بى نياز است وشما نيازمنديد واگر روگردان شويد خداوند گروهى را غير از شما جايگزينتان مى نمايد و آنان مثل شما نيستند "  (( سوره محمد آیه ۳۸)) صاحب كشاف نقل كرده كه از پيامبر صلى الله عليه وآله در باره كلمه ( قوم ) كه در آيه شريفه آمده است سؤال شد . سلمان فارسى نزديك پيامبر صلى الله عليه وآله نشسته بود آن حضرت با دست مبارك خود به ران پاى سلمان زد وفرمود : " بخداى كه جان من در دست قدرت او است ، اگر ايمان به كهكشانها بستگى داشته باشد مردانى از فارس به آن دست مى يابند " (( کشاف ج ۴ ص ۳۳۱ )) 

۳- به نقل صاحب مجمع البيان از امام باقر ( ع ) روايت شده كه فرمود : " اى اعراب ، اگر روى برگردانيد ، خداوند گروه ديگرى را جايگزين شما مى گرداند ، يعنى ايرانيان "

۴- در المنثور ، روايتى را عبدالرزاق وعبد بن حميد و ترمذى و ابن جرير وابن ابى حاتم وطبرانى در كتاب أوسط  و بيهقى در كتاب دلائل. از ابوهريره نقل كرده است كه وى گفت : پيامبر صلى الله عليه وآله اين آيه را " وان تتولوا يستبدل قوما غيركم ، ثم لايكونوا امثالكم " قرائت فرمود ، عرض كردند : يا رسول الله ! اينها چه كسانى هستند كه اگر ما روى گردان شويم جايگزين ما مى شوند ؟ پيامبر اسلام صلى الله عليه وآله با دست مبارك به شانه سلمان فارسى زد وسپس فرمود : " او وطرفداران او ، بخدايى كه جانم در دست قدرت او است اگر ايمان بستگى به كهكشانها داشته مردانى از فارس ( ايرانيان ) به آن دست مى يابند " (( المیزان ج ۱۸ ص ۲۵۰ ))

۵- مانند اين روايت بطرق ديگرى از ابوهريره و هم چنين از ابن مردويه از جابر بن عبدالله نقل شده است . در اين روايت دو معنا كه همه بر آن اتفاق دارند ، وجود دارد كه عبارتند از : اين كه ايرانيان ( فرس ) خط وجناح دومى بعد از اعراب ، براى بدوش كشيدن پرچم اسلام مى باشند . بدليل اين كه ، آنان به ايمان دست مى يابند هر چند از آنان دور ودسترسى به آن دشوار باشد .

۶- در تفسير گفته خداى سبحان : " وآخرين منهم لما يلحقوا " بهم خداى عزوجل فرمود : " او است آن كه برانگيخت در بين درس نخوانده ها رسولى را از خودشان كه آيات خدا را بر آنان مى خواند وآنان را پاك مى سازد وكتاب وحكمت شان مى آموزد اگر چه قبلا در گمراهى آشكارى بودند وافراد ديگرى از ايشان كه به آنان نپيوسته اند و اوست خداى عزيز وحكيم "   مسلم بخاری ، در کتاب صحيح بخاری خود از ابوهريره روايت كرده كه گفت : " ما حضور پيامبر صلى الله عليه وآله بوديم كه سوره مباركه جمعه نازل شد وحضرت آن را تلاوت فرمود تا رسيد به آيه " وآخرين منهم لما يلحقوا بهم " مردى از او سؤال كرد ، يا رسول الله : اينان چه كسانى هستند كه هنوز بما نپيوسته اند ؟ حضرت پاسخ نفرمود : ابوهريره گفت : سلمان فارسى نيز در بين ما بود پيامبر صلى الله عليه وآله دست مباركشان را بر سليمان نهاد وفرمود : بخدايى كه جانم در دست قدرت او است اگر ايمان بستگى به كهكشانها داشته باشد مردانى از اين ها ( طرفداران سلمان ) به آن دست خواهند يافت "

۷-در تفسيرعلى بن ابراهيم ، ذيل آيه " وآخرين منهم لما يلحقوا بهم " آمده است كه : " وافراد ديگرى كه به آنها نپيوسته اند " يعنى كسانى كه بعد از آنان اسلام اورده اند . و صاحب مجمع البيان آورده " آنان همه افراد بعد از اصحاب هستند تا روز قيامت ، سپس گفته است كه آنان عجم ها و كسانى كه به لغت عربى حرف نمى زنند مى باشند چون پيامبر صلى الله عليه وآله به سوى هر كسى كه وى را مشاهده كرده وكسانى كه بعدا مى آيند ، اعم از عرب وعجم بر انگيخته ومبعوث شده است بنقل از سعيد بن جبير ونيز از امام باقر ( ع ) . مطلق بودن كلمه " وآخرين منهم " اقتضا دارد كه شامل همه طبقات ونسلهاى بعدى از زمان پيامبر صلى الله عليه وآله از عرب وغير عرب مى شود ، اما با مقايسه كلمه ( اميين ) و ( آخرين ) بهتر است كه بگوئيم مراد از ( اميين ) اعراب واز ( آخرين ) افرادى از غير عرب كه اسلام مى آورند باشد ، چنانكه بعضى روايات اهل بيت ( ع ) گوياى اين مطلب است وصاحب كشاف نيزبه همین گونه. 

۸-اما روايتى كه از طريق شيعه وسنى در ستايش ايرانيان ونقش آنان در بدوش كشيدن درفش هدايت اسلام وارد شده ، بسيار است ، از آن جمله : روايت مربوط به مبارزه با اعراب ، براى بازگشت به اسلام ابن ابى الحديد معتزلى در شرح نهج البلاغه نقل كرده است كه : " روزى اشعث بن قيس نزد امير مؤمنان ( ع ) آمد واز ميان صفوف جماعت گذشت تا خود را به نزديكى حضرت رساند ، بعد رو به آن بزرگوار كرده وگفت : اى امير مؤمنان اين سرخ رويان ( ايرانيان ) كه اطراف شما را گرفته ونزديك شما نشسته اند بر ما چيره شده اند . در اين لحظه كه حضرت كاملا سكوت فرموده وسرش را بزير افكنده وبا پاى خود آرام به منبر مى كوبيد ( يعنى اشعث چه گفتى ) ناگهان صعصعة بن صوحان كه يكى از ياران باوفاى حضرت بود گفت : ما را با اشعث چكار ! امروز امير مؤمنان ( ع ) در باره اعراب مطلبى را مى فرمايد كه هميشه بر سر زبانها خواهد ماند وفراموش نمى گردد ، سپس حضرت پس از درنگى اندك ، سر را بالا گرفته وفرمود : كداميك از اين شكم پرستان بى شخصيت مرا معذور مى دارد وحكم به انصاف مى كند ، كه برخى از آنها مانند الاغ در رختخواب خود مى غلطد وديگران را از پند آموختن محروم مى سازد ! آيا مرا أمر مى كنى آنان ( ايرانيان ) را طرد كنم ، هرگز طرد نخواهم كرد . چون در اين صورت از زمره جاهلان خواهم بود اما سوگند به خدايى كه دانه را شكافت وبندگانش را آفريد حتما شما را براى برگشت مجدد به آئين تان سركوب مى كنند همان گونه كه شما آنان ( ايرانيان ) را در آغاز ، براى پذيرش اين آئين سركوب نموديد "

۹- روايت  شيران بى فرار . اين روايت را احمد بن حنبل از پيامبر صلى الله عليه وآله نقل كرده كه آن حضرت فرمود : " نزديك است كه خداوند متعال ، اطراف شما را از عجم پر نمايد ، آنان چون شيرانى هستند كه اهل فرار نيستند طرفهاى درگير ودشمنان شما را مى كشند واز غنيمت هاى شما.استفاده نمى كنند "  (( مستند احمد ج 5 ص 11 ))  اين روايت را ابو نعيم در كتاب خودش به چند طريق از حذيفه وسمرة بن جندب و عبدالله بن عمر نقل كرده است ، الا اين كه او بجاى عبارت ( از غنائم شما استفاده نمى كنند ) ( استفاده مى كنند ) آورده است (( ذكر اصبهان ، حافظ ابو نعيم ص 13 ))

۱۰-روايت ايرانيان ، طرفداران اهلبيت  : حافظ ابو نعيم اين روايت را در كتاب ياد شده از ابن عباس نقل كرده وگفته است : " نزد پيامبر صلى الله عليه وآله صحبت از فارس به ميان آمد ، حضرت فرمود : فارس ( ايرانيان ) طرفداران ودوستداران ما اهل بيت هستند " ((  ذكر اصبهان ص 11 ))

۱۰-روايت عجم ، مورد اعتماد پيامبر: اين روايت را نيز ابو نعيم در كتاب خويش از ابوهريره روايت كرده كه گفت : " نزد پيامبر صلى الله عليه وآله سخن از موالى وعجم ها بميان آمد ، حضرت فرمود : سوگند بخدا من بيش از شما ( ويا بيشتر از بعضى از شما ) به آنها اعتماد دارم "  (( ذكر اصبهان ص 12 )) قريب به همين مضمون را ترمذى در كتاب خود آورده ((  سنن ترمذى ج 5 ص 382  )).